getuigenis:
Nooit meer op dieet: 7 diëet-illusies
[ mijn verhaal ] [ anorexia als vlucht ] [ boulimia stoppen ] [ terug goed eten ] [ massaal op de schaal ] [ Nooit meer op diëet ]
Sacha stuurde me dit artikel. Het zijn haar 7 persoonlijke
'dieet-illusies', gebaseerd op haar eigen ervaring. eetstoornis.be kreeg haar
toestemming om dit persoonlijk getuigenis te publiceren (wat we maar al te graag
doen...). Want ik ben ervan overtuigd dat haar inzichten voor velen
positief-inspirerend zullen zijn.
7 illusies :
Illusie Eén: Van diëten
word je slank
Illusie Twee: Van
ongezond eten word je dik
Illusie
Drie: Om een dieet vol te houden, moet je een vast patroon aanwennen
Illusie Vier: Calorieën
tellen is belangrijk
Illusie Vijf: Bewegen moet
Illusie Zes: Slanke mensen
zijn gelukkiger
Illusie
Zeven: Om op je gewicht te letten, is een weegschaal onmisbaar.
NOOIT MEER OP DIEET
Als moderne vrouw van rond de 30 ben ik bekend met het hele jojoverschijnsel.
Ik ben waarschijnlijk één van de prototypes als het gaat om veel en vaak
afvallen. In de afgelopen 15 jaar ben ik drie keer heel veel afgevallen
(respectievelijk 15, 25 en 20 kilo) maar even zo vaak ook aangekomen en zelfs
nog meer (20, 30 en 25 kilo) dan dat ik was afgevallen. De methodes die ik heb
geprobeerd om af te vallen verschillen ook. Twee keer via de Weight Watchers,
één keer via Ladyline en één keer door extreem veel te sporten (meer dan 12
uur per week!).
Al deze methodes zijn uitermate effectief gebleken. Dat wil zeggen om af te
vallen. Het probleem zat hem in het gewicht er af te houden. Na een paar jaar
zat het totale verloren gewicht plus een paar kilo extra er weer bij en bleek ik
niet in staat dit een halt toe te roepen. Soms was er een gelegenheid waardoor
ik extra gemotiveerd werd om af te vallen, zoals bijvoorbeeld mijn bruiloft,
maar meestal moest ik daarna wel weer extreem veel aankomen voordat ik weer ging
afvallen. Ik werd er op een bepaald moment zo ontzettend moedeloos van. Iedere
dag begon met de gedachte 'Vandaag begin ik', oftewel vanaf nu is het afgelopen.
Maar soms hield ik dat nog geen dag vol en was ik weer vreselijk teleurgesteld.
Mijn hele leven draaide om eten: niet eten, wat eten, hoe eten, wanneer eten.
Doodmoe werd ik ervan. Ik kon soms gewoon niet meer van het leven genieten en
dacht alleen maar: "Als ik slank ben, dan......." Maar ondertussen
waren er alweer een paar jaar voorbij. Ik dacht soms weleens:" Ik weet
ondertussen zo veel van diëten, ik kan er wel een boek over schrijven".
Dat leek me eigenlijk wel een goed idee.
Vandaar dat ik mijn ervaringen nu eens aan het papier heb toevertrouwd. Niet
alleen kan ik mijn eigen ervaringen gebruiken voor verder zelfinzicht, het kan
jou wellicht ook verder helpen met jouw zoektocht naar een gezonde balans in je
lichaam. Ik ben tot de conclusie gekomen dat er een hoop illusies bestaan
omtrent afvallen en gewicht. Ik heb er een paar opgeschreven.
Na jaren van verschillende, soms succesvolle, soms uitermate teleurstellende
afslankpogingen, heb ik nu eindelijk het ei van Columbus ontdekt: ik ben gestopt
met diëten! En dat is ook wat ik jou aanraad: Stop met poeders, pillen,
Montignac, het brood-, fruit- knakworst-, of wat-dan-ook-dieet, want je wordt
alleen maar zwaarder! Uiteraard ben ik niet de eerste die deze ontdekking doet.
Het is dus zeker geen nieuw inzicht, maar ik heb er zelf bijna 15 jaar over heb
gedaan om het eindelijk te krijgen.
Als het zo werkt dat je van veel diëten uiteindelijk alleen maar zwaarder
wordt, is het dan ook zo dat je van niet diëten lichter wordt? Eigenlijk wel.
Als 'ervaringsdeskundige' wil ik graag mijn nieuw verworven inzicht met je
delen. Ik hoop dat ook jij de voordelen zult ervaren van nooit meer op dieet te
hoeven, nooit meer te hoeven lijnen, nooit meer te zeggen: dat mag ik niet
hebben.
Dat wil niét zeggen dat je de boel de boel maar kunt laten en je helemaal
kunt laten gaan.
Het is belangrijk dat je naar je lichaam leert luisteren, iets wat de meesten
van ons, die eetproblemen hebben, heel moeilijk vinden. Waarom? Als eten een
probleem is, dan komt dat meestal omdat je voedsel gebruikt om emoties uit te
schakelen. Je hoeft niet naar je eigen gevoelens te luisteren, dus ook niet naar
de signalen die je lichaam je geeft. Anders was je vast niet te zwaar geworden.
En ook al ben je al één of meerdere keren succesvol afgevallen,
waarschijnlijk heb je toch nog steeds niet geleerd om naar je lichaam te
luisteren, anders was het je vast wel gelukt om het verloren gewicht er af te
houden. Nee, minder eten, oftewel diëten, dat is niet voldoende. Je moet leren
luisteren naar wat jouw lichaam nodig heeft en dat is best moeilijk. Wat de ene
keer werkt, is de andere keer misschien helemaal niet zo goed voor je.
Het eerste wat je jezelf moet afleren is: dat mag ik niet. Iets niet te
mogen, ontneemt jezelf de vrijheid om te kiezen. En zoals je je misschien nog
herinnert toen je kind was, zijn de dingen die niet mogen juist leuk en lekker.
Wat je jezelf moet voorhouden, is dat je alles in principe "mag". Jij
kiest zèlf of je iets wilt eten of niet wilt eten. Oftewel: het mag wel, maar
het hoeft niet. Het geeft je enorm veel vrijheid te weten dat je alles zelf in
de hand hebt en dat niemand je verbiedt om te genieten van eten. Dus hou op met
dat stiekeme gesnoep; als je dan toch voor de bijl gaat, ga er dan ook voor en
geniet volop! Geniet van de smaak, de geur en hoe het er uit ziet, neem kleine
hapjes, kauw en proéf het ook echt. Dus niet meer hap-slik-weg, maar
geniet-geniet-geniet.
Terug naar overzicht
Strikt genomen bestaat er geen gezond en ongezond voedsel. Voedsel heeft in
principe twee functies: de ene is om je lichaam te voeden, je honger te stillen,
je maag te vullen etc. In die hoedanigheid is het misschien verstandig om iets
te eten dat ook echt voedt en dat zijn meestal geen chips, snoepjes of koekjes
(hoewel, als je maar lang genoeg dooreet, raak je vanzelf vol...). Maar de
andere functie van voedsel is om je geest te voeden, je onrust-gevoelens te
stillen, je ego te vullen. Dan kan een chocolaatje wonderen doen om je beter te
voelen.
De truc is alleen om dit zodanig te doen dat je optimaal geniet (kwaliteit)
van zo weinig mogelijk (kwantiteit). Minder eten betekent niet per definitie
minder lekker. Zoek iets uit wat je écht lekker vindt, geniet hier intens van,
maar bedenk tegelijkertijd of het je voldoening geeft. Is dat zo, neem dat nog
iets en geniet nog even verder. Is dat niet zo, stop er dan gewoon mee! Als het
je geen voldoening geeft, maar je eet toch door, zal het je uiteindelijk alleen
maar ongenoegen brengen.
Kun je op het juiste moment stoppen, dan zal je dit een gevoel van macht,
kracht en zelfvertrouwen geven en je zult je daardoor een stuk beter voelen
zonder dit met eten te moeten bewerkstelligen. Als je het moeilijk vindt om te
stoppen, probeer dan iets anders te gaan doen. Ga iets doen wat je een goed
gevoel geeft: zet de radio keihard aan en zing uit volle borst mee, ga een
rondje lopen met de hond van de buren, geef de planten water etc. Je zult merken
dat het onbestemde gevoel dat je had, waardoor je wilde gaan eten, meestal weg
is na dit soort afleidingsmanoeuvres.
Probeer eens op een rustig moment een lijstje met dingen te maken die je een
goed gevoel geven. Op het moment dat je het nodig hebt, hoef je niet na te
denken, maar kies je gewoon iets van de lijst dat je op dat moment het meest
aanspreekt.
Terug naar overzicht
Ja en nee. Ja, het is goed om een vast patroon te hebben, zodat je lichaam
went aan datgene wat jij het geeft. Maar het is niet de bedoeling dat jij het
vaste patroon van iemand anders aanneemt. Er is een belangrijk aspect wat ons
van elkaar onderscheid als het gaat om eetpatronen en dat is ons biologisch
ritme. Er zijn avond- en ochtend-mensen en zij hebben beiden hele andere
behoeftes. Een ochtendmens zal 's ochtend vroeg al uitgebreid ontbijten en 's
avonds wellicht veel minder eten, omdat men 's avonds veel minder activiteiten
ontplooït. Een avondmens daarentegen heeft soms pas in de middag behoefte aan
het eerste voedsel, maar heeft soms ook 's avonds laat nog trek.
De regel dat je bijvoorbeeld na 21.00 uur niets meer moet eten, omdat het dan
niet meer wordt verteerd, geldt dus niet voor avondsmensen. Omdat zij 's avonds
vaak actiever zijn, kunnen zij ook later op de dag nog wel wat eten. Om een goed
eetpatroon te krijgen, is het van belang dat je een aantal vaste porties eet,
zoals brood, aardappelen, kaas, vlees, zuivel en extraatjes, maar dat jezelf
bepaald wanneer en hoe je deze gebruikt. Je dagindeling is meestal niet iedere
dag hetzelfde en dan is het onmogelijk om op vaste tijden te eten. Bovendien
heeft je lichaam soms helemaal geen behoefte om op klokslag 18.00 uur te eten,
maar wil dit nog liever een uurtje uitstellen. Als het kan, probeer dit dan ook
zo in te plannen.
Natuurlijk zijn veel mensen afhankelijk van anderen, als het gaat om lunch of
diner, maar in het meest extreme geval is het dan beter om later of eerder te
eten, dan verplicht op een moment te eten dat je er eigenlijk geen behoefte aan
hebt. Als je als avondmens met een ochtendmens samenleeft, is het voor beiden
moeilijk om zich aan te passen aan het patroon van de ander. Probeer hierin
egoïstisch te zijn en je eigen patroon aan te wennen, ongeacht de consequenties
voor eventuele huisgenoten.
Terug naar overzicht
De meesten onder ons zijn wandelende calorieëntellers. Je zou zo mee kunnen
doen aan De Nationale Calorieën Test. Big Mac? 514 kcal! Chocoladereep? 235
kcal! Een zak chips? 410 kcal! We weten ze één voor één uit onze mouwen te
schudden. Maar wat heb je daar eigenlijk aan? Zoals ik al eerder verteld heb,
bestaat er geen gezond en ongezond voedsel. Dus of iets veel of weinig
calorieën heeft, is niet zo belangrijk. Het is de mate en het moment waarop je
het tot je neemt. En in welke combinatie je eten tot je neemt. Als je de hele
dag appels eet, die in theorie weinig calorieën bevatten, is dat natuurlijk
helemaal niet gezond.
Zoals onze ouders vaak al zeiden (en we moeten toegeven dat ze soms wel
gelijk hebben), is alles waar 'te' voor staat niet goed. Te veel van iets is
niet goed, maar te weinig ook niet. En als je streng gaat lijnen, eet je te
weinig en dat is dus helemaal niet gezond.
Pas op het moment dat je de gedachte loslaat dat je op dieet bent, maar
gewoon gewoon eet, zul je merken dat je niet meer zo hysterisch staat tegenover
calorierijk voedsel. Je kiest ervoor om het te eten of te laten staan.
Natuurlijk is een basisvoeding wel heel belangrijk. Het is niet de bedoeling
dat je er maar op los eet, dat zou natuurlijk niet echt een vooruitgang zijn.
Het is de bedoeling dat je in plaats van een haat/liefde-verhouding met eten
meer een eerlijke vriendschap hebt. Soms kun je je hart uitstorten bij je beste
vriend of vriendin en soms is het beter om zaken alleen op te lossen. Dat is ook
wat je met eten moet doen. Je moet eten niet langer als je allerbeste vriend
beschouwen, maar als een gezellige kennis die af en toe bij je langskomt wanneer
jóú dat uitkomt. Op die manier zul je veel ongedwongener met eten om kunnen
gaan en leer je ook veel beter te genieten van wat je eet.
Terug naar overzicht
Zoals al eerder gezegd, alles wat niet mag is leuk. Zo kun je ook stellen dat
alles wat moet niet leuk is. Als je drie keer per week MOET sporten en het is
ook nog eens iets wat je eigenlijk niet echt leuk vindt, dan zul je er vanzelf
een hekel aan krijgen evenals aan alle andere vormen van beweging. Net zoals dit
voor eten geldt, geldt voor bewegen ook: zoek iets uit wat je écht leuk en/of
lekker vindt en geniet hier met volle teugen van! Ga paardrijden, dansen,
stoeien met je partner of kind, maak lange wandelingen in het bos of op het
strand of ga lekker fietsen.
Natuurlijk is regelmatig bewegen goed voor je en niet alleen om gewicht te
verliezen, maar het moet een hobby zijn, geen verplicht nummer. Probeer van al
deze vormen optimaal te genieten en beleef het moment: ga niet op de klok zitten
te kijken en de minuten af zitten te tellen. Onthou dat alle vormen van beweging
goed voor je zijn en je op dat moment dus iets goeds voor jezelf onderneemt.
Een tweede aspect waarom bewegen niet moet, is het woord moeten. Ons lichaam
raakt van iets dat moet behoorlijk in de stress. Het gaat als het ware op de
alarmstand. En daardoor houdt het alle voorraden vast, het gaat hamsteren. Elke
keer wanneer er een adrenalinestoot door het lichaam gaat, is dit een
waarschuwing voor het lichaam dat er iets (ergs) staat te gebeuren. Dit hoeft
natuurlijk helemaal niet het geval te zijn, want er bestaat ook nog zoiets als
positieve stress, maar dat weet het lichaam niet.
Het is belangrijk zoveel mogelijk negatieve stress te vermijden. Eén van de
manieren om dit te doen is voldoende rust te nemen. In plaats van altijd maar
druk-druk-druk te zijn, plan ook tijd in om te rusten, bijvoorbeeld door met een
tijdschrift op de bank te zitten, een hazeslaapje op de bank te doen of door
gewoon echt even te slapen.
Terug naar overzicht
Heel veel mensen die te zwaar zijn, zeggen vaak: "Als ik slank zou zijn,
dan zou ik............" Vul zelf maar aan. Heel vaak denk je een stuk
gelukkiger te zijn als je slank zou zijn, maar ook dat is een illusie. Gelukkig
zijn zit hem namelijk niet alleen maar hoe lekker je in je vel zit, het is ook
belangrijk hoe het met je bovenkamer gesteld is. Als overeten een gevolg is van
(onverwerkte) emoties, dan zullen deze emoties er nog steeds zijn als je slank
bent, tenzij je deze hebt verwerkt.
Het is dus belangrijk dat je naast een gezond eetpatroon ook ruimte maakt
voor een innerlijke schoonmaak. Je kunt dat op verschillende manieren doen: een
dagboek bijhouden, met vrienden /vriendinnen praten of professionele hulp
zoeken. Wat het allerbelangrijkste is, is dat je naar jezelf leert luisteren en
niet langer je problemen wegsnoept.
Om jezelf beter te leren kennen, kun je bijvoorbeeld een inventarisatie van
jezelf maken en je goede en slechte eigenschappen, vaardigheden etc. te
benoemen. Probeer vervolgens je slechte kanten om te buigen naar goede kanten.
Bijvoorbeeld in plaats van ongeduldig ben je enthousiast, of in plaats van
perfectionistisch ben je ambitieus of egoïstisch betekent dat je goed nee kunt
zeggen.
Probeer niet altijd de negatieve dingen van jezelf te zien. Door een lijstje
bij de hand te hebben waarop al je pluspunten zijn vermeld, krijg je vanzelf
meer zelfvertrouwen. Als je het moeilijk vindt, om dit voor jezelf te doen, kun
je ook je partner of een goede vriend/vriendin vragen dit samen met jou op te
stellen. Vaak hebben zij een heel ander (lees: positiever) beeld van jou dan
jezelf. Je zou bijvoorbeeld al deze leuke en goede dingen van jezelf op
verschillende kaartjes kunnen zetten en ze af en toe als je je minder voelt,
kunnen lezen.
Terug naar overzicht
De weegschaal is een vreemd apparaat. Soms is hij je beste vriend (Yes! Ik
ben 1 ons afgevallen) en soms je grootste vijand (Hoe kan dat nou? Ik heb maar
één klein zakje chips gehad...). Ben jij ook soms een beetje neurotisch als
het om de weegschaal staat? Plak je na elk toiletbezoek er meteen een bezoekje
aan de weegschaal aan vast of vermijd je de weegschaal angstvallig als je je
weer vergrepen hebt aan de koekjes? Of loop je er het hele huis mee door op zoek
naar een ondergrond waarop de weegschaal het minst aangeeft? Niet doen!
Er is eigenlijk maar één manier om je gewicht in de gaten te houden en dat
is....in de spiegel kijken! Eén van de problemen die mensen met een eetstoornis
vaak hebben, is dat ze geen goed beeld van hun eigen lichaam hebben. Ze zijn
vaak niet realistisch als het gaat over hoe ze er eigenlijk uitzien. En dat kan
weleens voor onaangename verrassingen zorgen als je in het pashokje van de
C&A met niet-flatterende tl-verlichting een badpak staat te passen....
Als je goed weet hoe je lichaam er uit ziet, zul je het ook gemakkelijker
kunnen accepteren. En denk nu niet: accepteren, dat nooit! Accepteren betekent
niet gelijk dat je er niets (meer) aan doet om je lichaam te verbeteren, maar
het betekent wel dat je accepteert in welke situatie je nu zit en dat je de
realiteit onder ogen ziet. Dus probeer juist zoveel mogelijk in de spiegel te
kijken, ga eens volledig naakt er voor staan en bestudeer jezelf uitgebreid.
Kijk naar wat je mooi vindt aan jezelf en wat niet, maar behandel je lichaam met
respect.
Je lichaam is jouw tempel en het is dus niet de bedoeling dat je in je
vetrolletjes gaat zitten knijpen, want het geeft jezelf alleen maar een
minderwaardigheidsgevoel. Jouw tempel heeft misschien dan wat (veel)
achterstallig onderhoud, maar je bent nu toch op de goede weg om er weer iets
mooi van te maken? Iets wat je kunt koesteren, als een kind waar je voor moet
zorgen. Een kind behandel je ook met respect en dat is wat jij ook moet gaan
doen.
Door iedere keer maar weer op die weegschaal te gaan staan, ontmoedig je
jezelf alleen maar. Je straft jezelf in feite wanneer je bent aangekomen en als
je je ultieme geluk alleen nog maar kunt halen uit het feit dat je een ons
minder weegt, dan ben je ook niet goed bezig. Dus stop die weegschaal in de kast
en haal hem er pas weer uit als je er zeker van bent dat je je er niet meer door
laat beïnvloeden. Je kleren zullen je ook verraden als je afvalt (of aankomt),
dus die weegschaal heb je helemaal niet meer nodig.
Over kleren gesproken, in veel artikelen over dieettips komt altijd wel de
tip naar boven dat je een kleding stuk dat je niet (meer) past, aan je kast moet
hangen, zodat het je motiveert om af te vallen. Dat is ook zoiets gemeens! Het
doet je keer op keer beseffen dat je ergens niet bent, waar je wél wilt zijn.
Hetzelfde doe je als je een foto van jouw slankere ik op de koelkast plakt. Ook
dan straf je je keer op keer dat je niet zo bent als op die foto. Het is best
weleens leuk om een kledingstuk of foto van vroeger uit de kast te halen, maar
je hoeft jezelf er niet continue mee te confronteren.
Dus berg alle kleding die je niet meer past op in dozen en hang alleen nog
maar in je kast de kleding die je past en die lekker zit. Je kan misschien tot
de schokkende conclusie komen dat je hoognodig een nieuwe garderobe moet
aanschaffen, maar dat is niet zo'n grote ramp, toch? Veel mensen die op dieet
zijn, stellen de aanschaf van nieuwe kleding oneindig lang uit "omdat ze
het straks toch niet meer passen", maar als de dieetpoging mislukt, hebben
ze soms al maanden, zo niet jaren niets nieuws meer gekocht.
Als je jezelf met respect wilt behandelen, is het kopen (en aanhebben) van
nieuwe kleding juist een enorme boost voor je zelfvertrouwen. Ookal ben je dan
te zwaar, dit betekent nog niet dat je er niet leuk en hip uit kunt zien. Ook
voor zwaardere mensen is er een hoop leuke mode verkrijgbaar, dus de smoes dat
je nergens in past, gaat niet langer op. Dus gun jezelf af en toe iets nieuws,
ook al betekent dat hopelijk dat het straks een maat te groot is. Meestal kun je
veel kleding nog steeds dragen, ook als je één of meer maten bent afgevallen.
En anders is er vast nog wel een familielid of vriendin die je kleding wil
hebben. Het enige wat telt is dat je goed voor jezelf zorgt en kleding maken
tenslotte de man/vrouw.
Terug naar overzicht
Ik hoop dat je wat hebt aan mijn inzichten.
Sacha, Maart 2002
