1 2
3 4
Uit de praktijk 1 :
Wat ligt er zo zwaar op je maag dat je niet meer gezond eet ?
Contact maken met (moeilijke) eigen emoties na belastende ervaringen vroeger.
Cliënten met eetstoornissen zoeken hun kompas op
(ervaringen als psycholoog op de afdeling directieve therapie, Kliniek Broeders
Alexianen, Tienen)
Onrechtstreeks maar zeer duidelijk geven cliënten met eetstoornissen aan dat
er iets 'hapert'. Bij navraag vertellen ze hier nochtans nauwelijks meer over.
Het contact krijgen met wat men voelt, is voor clienten met eetstoornissen niet
zo makkelijk.
In dit artikel stel ik voor dit conflict een zeer praktische aanpak voor. Ik
geef aan welke middelen ik de cliënten aanreik om stilaan meer gevoel toe te
laten. Einddoel van deze ontdekkingstocht is dat ze zelf het eigen kompas in de
hand nemen.
'Wat ligt er zo zwaar op je maag dat je niet meer gezond eet ?'
'Wat ligt er zo zwaar op je maag dat je niet meer gezond eet ?' Hoewel ik op
deze vraag meestal niet direkt antwoord krijg, is het een van de vragen die ik
stel aan cliënten met eetstoornissen. Het is een manier van omgaan met de
impasse waar deze cliënten hun therapeuten in brengen : 'Spreek me niet aan
over m'n eten, dat is van mij. Als je niet over mijn eetgedrag spreekt keur je
het goed...' (Swildens, p.146) Door de vraag naar de betekenis van het
eetprobleem blijf ik uit het dilemma : Ik geef tegelijk aan dat ik het
eetprobleem zie, maar dat niet zomaar wil afpakken. Ik ben vooral
geïnteresseerd in de boodschap die de cliënt ermee wil geven. Mijn vraag is
een uiten van nieuwsgierigheid, van willen horen. Ik probeer uit te dagen om te
reflecteren, even vertrouwen geven te overwegen.
In dit artikel beschrijf ik hoe patienten steeds dichter bij eigen emoties
leren komen. Een vooronderstelling hierbij is dat cliënten met een eetstoornis
niet rechtstreeks kunnen zeggen wat hen onder druk zet, en daardoor terugvallen
op een aandachteisende lichaamstaal van het zichzelf uithongeren of overeten.
Van zodra zij rechtstreekser met emoties leren omgaan wordt het symptoomgedrag
onnodig.
De groep waarmee ik werk moet men zich als volgt voorstellen : Een groep
jongeren ( 15-30 jaar), vooral vrouwen, die zich laten opnemen op onze afdeling
voor behandeling van hun eetproblemen (zowel anorexia als boulimia nervosa). De
grote helft van hen vertelt gaandeweg over belastende ervaringen in het
verleden. Vaak hebben ze al jaren ambulante therapie achter de rug, sommigen al
verschillende psychiatrische opnames. Ze verblijven op onze afdeling voor
maximum 6 maanden, en starten onmiddellijk in een vrij directief en
groepsgericht programma. Er wordt een contract opgemaakt voor gewichtsherstel
met duidelijke afspraken rond niet naleven van afspraken. Dit doen we om zoveel
mogelijk uit de onderhandelingsstrijd te blijven rond gewicht, en meer ruimte te
maken voor gesprekken rond de betekenis.
Het contact krijgen met emoties wordt in het therapieprogramma heel
geleidelijk opgebouwd. Cliënten doorlopen verschillende fases (Crowder, 1995) :
In een eerste fase (stabilisatie en motivatie) werken cliënten aan het onder
controle krijgen van hun symptoomgedrag en komen ze dichter bij 'hier en nu'
emoties. Vooral jonge cliënten stoppen hier hun behandeling om snel school te
hervatten. Velen kiezen nochtans om verder te gaan en willen hun problemen ook
dieperliggend aanpakken om symptoomverschuiving tegen te gaan. In een aparte
groep werken ze aan hun tweede fase (exploratie) van hun behandeling. Ze werken
verder aan de achterliggende problematiek en komen zo bij geblokkeerde gevoelens
van vroeger. Tijdens een derde fase maken ze de overgang naar een nieuw leven
dat ze zelf beheren. Ze leren te leven volgens een eigen kompas.
An Vandeputte,
eetstoornis.be
(gebaseerd op ervaringen als psycholoog op de afdeling directieve therapie,
Kliniek Broeders Alexianen, Tienen)
met toestemming overgenomen uit :
An Vandeputte (1998). Uit de praktijk. Contact
maken met eigen emoties. Cliënten met eetstoornissen zoeken hun eigen kompas
op, Tijdschrift Cliëntgerichte Psychotherapie, 36, 265-272,
Maarssen: Elsevier / De Tijdstroom.
1. Contact maken met eigen emoties
- Wat ligt er zo zwaar op je maag dat je niet meer gezond eet ?
2. Contact maken met eigen emoties - De eerste fase = stabilisatie en motivatie
3. Contact maken met eigen emoties - De tweede fase = exploreren van vroegere relaties
4. Contact maken met eigen emoties - De derde fase = voorbereiden van later
GO TO TOP
